امروزه قفل شدن زانو یکی از مشکلات شایع در بین افراد است. در این حالت، زانوی فرد بهطور ناگهانی قفلشده و وضعیتی دردناک و ناراحتکننده خواهد داشت. قفل شدن زانو به دلایل مختلفی ایجاد میشود و در این وضعیت، نمیتوان بهراحتی زانو را خم یا صاف کرد؛ در واقع زانو در شرایطی قرار میگیرد که محدودیتهای حرکتی را در ناحیه زانو بهوجود میآورد. ما در این مقاله قصد بررسی علل و انواع قفل شدن زانو را داریم و در رابطه با درمان این مشکل صحبت خواهیم کرد.
علل قفل شدن زانو
همانطور که گفتهشد، این وضعیت به دلایل مختلفی ایجاد میشود. علل قفل شدن زانو عبارتند از:
پارگی مینیسک
مینیسک غضروفی C شکل در مفصل زانو است که پارگی آن از آسیبهای شایع در بیان افراد است. مینیسک در مفصل، نقش ضربهگیر را دارد و منجر به مقاومت و استحکام بیشتر مفصل میشود. برخی از علائم پارگی مینیسک شامل موارد: درد، تورم، سفتی، قفل شدگی هستند.
پارگی رباط صلیبی
رباط صلیبی کمک زیادی به ثبات مفصل میکند و رباطی مهم در مفصل زانو است. پارگی رباط صلیبی زانو به دلایل مختلفی ایجاد میشود و منجر به قفل شدن زانو خواهد شد. دلایل پارگی رباط صلیبی عبارتند از: ضربه، پیچخوردگی، ساییدگی و… .
تورم مفصل
ضربههای شدید، بیماریهای خودایمنی، تجمع مایع مفصلی و عفونت از دلایل تورم مفصل هستند. تورم مفصل باعث سفت شدن زانو و در نهایت قفل شدن زانو میشود.
آرتروز
نشانههای آرتروز با بالا رفتن سن دیده شده و بیشتر میشود. آرتروز موجب درد، ورم و قفل شدن زانو میشود. این بیماری به دلایل مختلفی از جمله: آسیب به مفصل، عوامل وراثتی، افزایش سن، بیماریهای زمینهای ایجاد میشود.
ورزش شدید
اکثر دلایل گفته شده برای قفل شدن زانو، میتوانند به علت ورزش شدید نیز باشند. در واقع ورزش شدید منجر به پارگی رباط و مینیسک، آسیب به غضروف مفصلی و تورم مفصل شود. زیرا ورزشهای شدید و سنگین فشار زیادی به ماهیچهها و بافتهای زانو وارد میکنند و باعث آسیب مفصل زانو میشوند.
بیشتر بخوانید: رگ به رگ شدن زانو
انواع قفل شدن زانو
انواع قفل شدن زانو بهطور کلی به دو دسته تقسیم میشود: قفل شدن حقیقی و کاذب.
قفل شدن حقیقی زانو
در این نوع از قفل شدن زانو، معمولا مانعی در داخل مفصل قرار دارد که نمیگزارد زانو حرکت کند. در اکثر مواقع، علت قفل شدن حقیقی زانو، پارگی مینیسک است که به دلایل مختلفی از جمله: ضربات شدید و یا ساییدگی مفصل اتفاق میافتد.
علاوه بر این اگر فردی استخوانهای ضعیف و شکنندهای داشته باشد، در صورت شکسته شدن استخوان و گیر کردن آن درون مفصل، فرد دچار قفلشدگی زانو میشود. از دلایل دیگر قفل شدن حقیقی زانو میتوان به آرتروز اشاره کرد. از آنجایی که در بیماری آرتروز، غضروفها فرسوده میشوند، این احتمال وجود دارد که غضروفهای فرسوده و تکه تکه شده درون مفصل زانو گیر کرده و منجر به قفل شدن حقیقی زانو شود.
قفل شدن کاذب زانو
قفل شدن کاذب زانو به موقعیتی گفته میشود که فرد به علت درد شدید در زانو، احساس میکند که زانو قفل شده است. قفل شدن کاذب به دلایل مختلفی ایجاد میشود که رایجترین آن اسپاسم عضلات است. در این حالت زانو سفت و دردناک میشود. اسپاسم عضلات معمولا به علت خستگی، سرما و… اتفاق میافتد. دلایل دیگر قفل شدن زانو عبارتند از:
- آسیب به غضروف مفصل زانو
- ترشحات زائد در مفصل زانو
- تورم مفصل
- بیماری روماتیسم
درمان قفل شدن زانو
چگونگی درمان قفل شدن زانو به دلایل آن بستگی دارد. پس از یافتن علت اصلی آن میتوان با روشهای مختلفی قفل شدن را درمان کرد. درمان این مشکل میتواند با روش جراحی و یا غیر جراحی انجام شود. درمانهای غیرجراحی و غیر تخصصی قفل شدن زانو شامل موارد زیر میباشند:
- استراحت کافی داشته باشید.
- از کمپرس سرد برای کاهش تورم و درد استفاده کنید.
- تمرینات تقویتی مخصوص عضلات زانو را انجام دهید.
- از داروهای مسکن یا ضد التهابی مصرف کنید.
- به متخصص فیزیوتراپی مراجعه کنید.
اگر قفل شدن زانو با روشهای بالا درمان نشد، پزشکان در این موقعیت معمولا توصیه به انجام جراحی میکنند که نوع جراحی نیز توسط پزشک تصمیمگیری میشود. جراحی قفل شدن زانو برای موارد شدید انجام میشود، مواردی مانند: آرتروز پیشرفته، پارگی مینیسک و پارگی رباط صلیبی.
البته در مواردی جراحی عوارضی را همراه با خود دارد که برای اطلاع از این عوارض بهتر است در انتخاب جراح دقت کرده و حتما قبل از جراحی با پزشک خود در رابطه مزایا و خطرات آن صحبت کنید. در ادامه به برخی از مزایا و عوارض جراحی قفل شدن زانو اشاره خواهیم کرد:
مزایا
- بهبود عملکرد زانو
- کاهش درد
- افزایش استحکام و ثبات زانو
- افزایش دامنه حرکتی زانو
عوارض
- خونریزی
- عفونت
- آسیب به عصب زانو
- آسیب به غضروف مفصلی
- تشکیل نشدن صحیح رباطها و مینیسکها
نتیجه گیری
قفل شدن زانو از جمله مشکلاتی است که احتمال دارد برای اکثر افراد بهوجود بیاید. با این حال، میتوان از روشهای گفتهشده برای درمان این مشکل اقدام کرد، اما از آنجایی که درمان مناسب وابسته به علت اصلی قفل شدن زانو میباشد، بهتر است اول از هر کاری به پزشک مراجعه کرد. زیرا پزشک به درستی تشخیص داده و درمان مناسب را برای شما انتخاب میکند.
سوالات متداول
ناتوانی در خم و صاف کردن زانو، درد، تورم، قرمزی و حساسیت از علائم آن هستند.
برای تشخیص دقیق لازم است به پزشک مراجعه کرده و با انجام معاینات پزشکی، از علت اصلی آن آگاه شوید.
بله، میتوان با رعایت نکاتی مانند: حفظ وزن سالم، پرهیز از انجام فعالیتها ورزشهای سنگین و استفاده از کفش مناسب از این اتفاق جلوگیری کرد.