آسیب زانو در فوتبالیستها یکی از مصدومیتهای شایعی است که همواره با آن رو به رو میشوند، این نوع صدمات ممکن است شامل آسیبهای جزئی باشد و با درمانهای کمکی اولیه بهبودی حاصل گردد، اما در برخی شرایط نیز شاهد موارد جدیتر آسیب زانو در فوتبال هستیم که ممکن است نیازمند درمانهای پیشرفتهتر باشد، با آگاهی از این آسیبهای احتمالی، علل و روشهای پیشگیری از آن میتوان خطر بروز آن را تا حد زیادی کاهش داد.
علت آسیب زانو در فوتبالیستها چیست؟
فوتبال یکی از مهیجترین و پرطرفدارترین ورزشهای گروهی است، این ورزش نیز مانند بسیاری از ورزشهای حرفهای دیگر ممکن است صدماتی را برای بازیکنان در پی داشته باشد، از رایجترین صدمات شایع در فوتبال آسیب زانو در فوتبالیستها است، علت این مشکلات به نوع حرکات این بازی بر میگردد، در حین بازی فوتبال بازیکنان با سرعت بالا حرکت میکنند و ناگهان ممکن است لازم شود تغییر جهت دهند که فشار زیادی به زانوها وارد میکند، پرش و فرود ناگهانی روی زانوها نیز میتواند آسیبزا باشد، از دیگر علل آسیب زانو در فوتبال اعمال ضربه و برخورد توسط سایز بازیکنان و زمین خوردن است، این ضربات نیز ممکن است آسیبهای جدی را بر افراد وارد سازد.
علائم آسیب زانو در فوتبال
برخی علائم و نشانهها هشدار دهنده بروز آسیب در زانو است، بسته به نوع آسیب شاهد نشانههای متفاوتی خواهیم بود، درد و تورم از رایجترین نشانههای صدمات زانو است، احساس صدا در حرکت زانو، کاهش دامنه حرکت زانو، سفت شدن مفصل، ناپایداری زانو و خالی کردن زانو از دیگر علائم نشان دهنده بروز آسیب زانو در فوتبالیستها است و لازم است به طور جدی پیگیری شده و روند درمانی طی شود.
شایعترین آسیبهای زانو در فوتبال
برای درک بهتر آسیبهای شایع زانو لازم است تا حدودی با آناتومی آن آشنایی داشته باشید، از بخشهای مهم زانو میتوان به استخوان مفصل زانو شامل درشت نی، کشکک و استخوان ران اشاره کرد، رباطها از دیگر اجزای زانو هستند که نقش اتصال استخوانها را دارند، تاندون زانو عضلات را به استخوان متصل میکند، مینیسک نیز نقش ضربه گیر را دارد.
آسیب رباط صلیبی
رباطهای صلیبی شامل 4 رباط قدامی، خلفی، جانبی داخلی و جانبی خارجی است، احتمال آسیب دیدن هر یک از این رباطها در اثر تغییر سرعت و حرکات ناگهانی وجود دارد، از شایعترین صدمات وارده به رباطها مربوط به پارگی رباط صلیبی قدامی است که تحت عنوان ACL نیز شناخته میشود، تورم و کبودی همراه با درد شدید در این ناحیه از علایم اصلی پارگی ACL است.
آسیب و پارگی مینیسک زانو
از دیگر موارد آسیب زانو در فوتبال پارگی مینیسک زانو است، منیسک غضروفی به شکل دایره مانند داخل زانو است، پارگی مینیسک اغلب در پی پارگی رباط صلیبی رخ میدهد و با این آسیب عملکرد زانو به صورت جدی مختل میگردد، این عارضه علاوه بر درد و التهاب با علائمی مانند قفل شدن زانو نیز همراه است.
شکستگی استخوان زانو
شکستگی استخوانهای زانو و به طور خاص استخوان کشکک زانو نیز از آسیبهای رایجی است که در بسیاری از بازیکنان مشاهده میشود، شکستگیها ممکن است از نوع باز، پایدار و یا همراه با جا به جا شدگی باشد و بسته به نوع آن درمانهای متفاوتی دارد.
آسیب تاندونیت کشکک زانو
تاندونیت کشکک زانو نیز از دیگر موارد آسیب زانو در فوتبالیستها است، این عارضه با التهاب و آسیب تاندون زانو رخ میدهد و لازم است ورزشکار تا مدتی استراحت کند تا بهبودی حاصل گردد.
پیشگیری از آسیب زانو در فوتبال
اگرچه برخی از موارد آسیب زانو در فوتبال از کنترل و اختیار افراد خارج است و طی حوادث ناگهانی رخ میدهد، اما با به کار گیری برخی نکات مراقبتی میتوان از بروز بسیاری از این مشکلات پیشگیری نمود، از مهمترین نکات پیشگیری از آسیبهای زانو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- گرم کردن بدن قبل از فعالیتهای ورزشی اصلی و همچنین نرمشهای بعد از آن میتواند در کاهش این آسیبها موثر باشد، با افزایش حرکات تعادلی بدن و تقویت عضلات احتمال آسیب دیدگی کاهش مییابد.
- کفش مناسب نیز از دیگر نکاتی است که در کاهش آسیبهای زانو در فوتبالیستها نقش دارد، کفش استاندارد باید انعطاف کافی داشته باشد.
- استفاده از تجهیزات ایمنی مانند زانوبند نیز در کاهش فشار و آسیب به زانو مفید است، زانوبندها نیز باید مناسب و استاندارد باشند تا به خوبی از زانو در برابر ضربات محافظت نماید.
- زمین بازی نیز در کاهش آسیبها نقش دارد، زمین فوتبال باید صاف و هموار باشد.
- مدیریت و کنترل وزن نیز در بازیکنان فوتبال ضرورت دارد، افزایش وزن در این افراد فشار مضاعف را بر زانوها اعمال میکند و خود زمینه ساز آسیبهای بیشتر میگردد.
درمان آسیب زانو در فوتبالیستها
از راهکارها و روشهای درمانی مختلفی برای بهبود آسیبهای وارده به زانو و درمان آن استفاده میشود، انتخاب این روشها بستگی به نوع آسیب دیدگی و شدت آن دارد، برخی آسیبهای جزئی با مراقبتهای اولیه مانند کمپرس یخ، استراحت، بستن زانو و مصرف دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی بهبود مییابد، فیزیوتراپی از دیگر راهکارهای درمانی برای آسیب زانو در فوتبال است، حرکات اصلاحی، لیزر درمانی، گرما درمانی و غیره در این زمینه کاربرد دارد.
در مواقعی که آسیب از نوع شکستگی است، ممکن است از گچ گرفتن برای درمان استفاده شود، در برخی از انواع شکستگیها ممکن است نیاز به جراحی نیز باشد تا جا به جایی استخوانها اصلاح گردد، جراحی زانو در آسیب دیدگیهای شدید زانو تجویز میگردد، انواع مختلفی از جراحی زانو بر اساس نوع آسیب وجود دارد، جراحی آرتروسکوپی از انواع کم تهاجمی جراحی زانو بوده و نیازمند مهارت بالای جراح است، این جراحی با برشهای کوچک و به کمک آرتروسکوپ انجام میشود، جراحی تعویض مفصل نیز با قرار دادن پروتز در زانو انجام میشود.
نتیجهگیری
آسیب زانو در فوتبالیستها بخش جدا نشدنی این ورزش پرطرفدار است، بسیاری از این مشکلات ناشی از عدم آمادگی جسمانی کافی بازیکنان است، اگرچه روشهای پیشگیری از این آسیبها نمیتواند به طور صد در صد از بروز آن جلوگیری کنند، اما نقش مهمی در کاهش وقوع آن دارد، از این رو با آگاهی از راهکارهای پیشگیرانه و افزایش تعادل و آمادگی بدن در کنار استفاده از تجهیزات و وسایل استاندارد میتوان از بروز آسیبهای جدی تا حد زیادی پیشگیری نمود.