کیست بیکر زانو چیست؟ چطور درمان میشود؟ چه علائمی دارد؟ اصلا چه عواملی باعث شده تا به این عارضه دچار شویم؟ اگر شما هم با نشانههایی از جمله درد و سوزش شدید در ناحیه زانو به پزشک مراجعه کرده و تشخیص پزشک برای شما ابتلا به کیست پشت زانو بوده است در این مطلب با ما همراه باشید. افزایش آگاهی شما درباره این عارضه کمک میکند تا در روند بهبود سرعت بیشتری ایجاد شود و از ابتلا به عوارضی که ممکن است به علت تاخیر در روند درمان در انتظار شما باشد پیشگیری به عمل آید.
کیست بیکر زانو یا کیست پشت زانو چیست؟
به توده یا کیسههای انباشته از مایع که در پشت زانوی فرد بهوجود میآیند کیست بیکر زانو یا کیست پشت زانو گفته میشود. این کیست بر اثر آسیب دیدن زانو همانند آرتروز زانو یا موارد دیگر ایجاد شده و با پیشرفت بیماری احساس درد ناشی از این عارضه نیز افزایش پیدا میکند، تا جایی که دیگر مصرف داروهای مسکن و انجام ورزشهای مخصوص برای کاهش درد نتیجهای در بر نخواهد داشت. از این رو در مواردی نادر فرد باید تن به عمل جراحی دهد.
علائم کیست بیکر زانو چیست؟
در برخی مواقع کیست بیکر زانو بدون نشانه و احساس درد بروز میکند. در اینگونه موارد افراد تنها احساس دردی که در اثر آسیب دیدن زانو ایجاد شده را متوجه میشوند و این در واقع همان دردی است که باعث ایجاد کیست شده نه دردی که در نتیجه ایجاد کیست بر فرد آسیب دیده عارض شده است.
در این شرایط وارد شدن هر گونه فشار به زانو سبب بزرگتر شدن توده و در نتیجه ورم زانو میشود که در صورت تورم کیست یا زانو، درد ناشی از آن شدت پیدا کرده و حرکات زانو را کاهش داده یا مختل میکند. در این مواقع کیست پشت زانو دارای علائمی به شرح زیر است:
- ایجاد کیسه یا تودهای پر از مایع در پشت زانو
- سفت شدن و گرفتگی شدید زانو
- احساس درد در قسمت زانو
- کاهش حرکات زانو و عدم توانایی در خم کردن زانو
- ورم کردن زانو یا ساق پا
در مواردی هم کیست بیکر موجب بروز نشانههایی مثل تورم و قرمزی در ساق پا شده که این قرمزی شبیه لخته شدن خون در بدن است و در صورت مواجهه با آن فرد باید به پزشک متخصص مراجعه نماید.
چه عواملی باعث ایجاد کیست بیکر میشوند؟
از جمله عواملی که باعث ایجاد کیست بیکر یا کیست پشت زانو میشوند میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- آرتروز زانو
- نقرس
- التهاب
- آسیب رسیدن به زانو مانند پارگی مینیسک زانو یا پارگی رباط زانو
تشخیص کیست بیکر زانو چگونه است؟
اگر فرد با بروز علائم گفته شده روبرو شد باید برای انجام معاینات دقیق به پزشک مراجعه کند. زیرا تشخیص صحیح کیست بیکر زانو تنها توسط پزشک متخصص امکانپذیر است. قبل از انجام هرگونه آزمایشی در درجه اول پزشک از شما سوالاتی در مورد آسیبهای وارد شده به زانو و وضعیت جسمانی شما خواهد پرسید. سپس انجام آزمایش های زیر لازم است:
- آزمایش x.ray
این آزمایش در واقع برای انجام تشخیص آرتروز و نه تشخیص مستقیم کیست بیکر انجام میشود، زیرا آرتروز یکی از عوامل ایجاد کیست بیکر است.
- انجام آزمایش ام آر آی (MRI)
در آزمایش ام آر آی از امواج مغناطیسی برای گرفتن تصاویر دقیق از داخل بدن فرد استفاده میشود. MRI اطلاعات بیشتر و دقیقتری از آنچه که موجب ایجاد کیست بیکر زانو در فرد شده در اختیار پزشک قرار میدهد و تشخیص این عارضه را آسانتر مینماید.
- اولتراسوند
اولتراسوند یک آزمایش ساده و بدون درد است که طی آن با استفاده از امواج صوتی از شخص سونوگرافی گرفته میشود. در این آزمایش پزشک جامد یا مایع بودن توده ایجاد شده در پشت زانو را تشخیص میدهد.
کیست بیکر زانو چگونه درمان میشود؟
کیست پشت زانو با دو روش جراحی و غیر جراحی درمان میشود که در زیر به بررسی این دو روش به صورت جداگانه میپردازیم:
روشهای غیر جراحی
معمولا پزشک برای درمان کیست بیکر روشهای غیر جراحی را پیشنهاد داده و درمان را با این روش شروع میکند. روشهایی که انجام آنها توسط شما میتواند تا حد زیادی علائم این عارضه را کاهش داده و به بهبود شرایط شما کمک کند. برخی از مهمترین کارهایی که میتوانید برای بهبودی خود در منزل انجام دهید به شرح زیر است:
- گذاشتن یخ روی زانو
- استفاده از زانو بند جهت کاهش تورم زانو
- استراحت دادن به پا
- بالا قرار دادن زانو
- مصرف داروهایی همچون ایبوپروفن
- فشار نیاوردن به زانو
- استفاده از عصا موقع راه رفتن
- انجام فیزیوتراپی بر روی پا و زانو
روش جراحی
اگرچه در ابتدا روش جراحی برای کیست بیکر به بیمار پیشنهاد داده نمیشود اما در مواردی که درد ناشی از این عارضه شدت پیدا کرده و فرد قادر به حرکت زانوی خود نباشد، پزشک با رضایت بیمار اقدام به جراحی کیست پشت زانو میکند. پزشک برای جراحی از روشهای زیر استفاده میکند:
تخلیه کیست
در این روش پزشک مایع انباشته شده در کیست را بوسیله سوزنهای مخصوص تخلیه میکند.
جراحی آرتروسکوپی زانو
در روش آرتروسکوپی یک برش کوچک توسط پزشک جراح در زانوی فرد ایجاد شده و وسیلهای به نام آرتروسکوپ وارد زانو شده و ضمن کمک به دید پزشک از وضعیت داخلی زانو در درمان نیز موثر است.
استئوتومی زانو
در روش استئوتومی پزشک قسمتی از استخوان بیمار را برش میدهد تا آسیبی که به زانوی شخص وارد شده را اصلاح نماید. این روش بیشتر برای افراد مبتلا به آرتروز زانو مناسب است.
روشهای پیشگیری از کیست بیکر زانو
برای جلوگیری از ابتلا به کیست پشت زانو باید در درجه اول از هر چیزی که موجب آسیب رسیدن به زانو میشود اجتناب کرد. روشهای زیر برای مراقبت از زانو و قرار نگرفتن آن در معرض آسیب مناسب هستند.
- پوشیدن کفشهای مناسب
- تناسب اندام برای فشار نیامدن به زانو
- گرم کردن بدن به خصوص پاها قبل از شروع ورزش
- سرد کردن بدن بعد از اتمام ورزش
- انجام ندادن فعالیتهای سنگین
نتیجه گیری
کیست بیکر زانو به جمع شدن تودهای پر از مایع در پشت زانو اطلاق میشود که بر اثر عواملی همچون آسیب دیدن زانو و آرتروز در فرد ایجاد شده و علائمی مانند احساس درد و کاهش حرکت زانو را به همراه دارد. تشخیص دقیق این عارضه توسط پزشک و با گرفتن آزمایشات انجام میگیرد و معمولا با روشهای غیر جراحی درمان میشود ولی در برخی موارد برای از بین بردن آن نیاز به جراحی دارد. بنابراین برای مبتلا نشدن به کیست پشت زانو بهتر است از روشهای پیشگیری کننده استفاده کرده و از آسیب دیدن زانو جلوگیری نمایید.