آگاهی داشتن از طول عمر و ماندگاری پروتز زانو برای افرادی که قصد دارند این جراحی را انجام دهند دارای اهمیت بسیاری است. به طور کلی نمیتوان مدت دقیقی به منظور طول عمر پروتزهای زانو بیان کرد اما معمولاً ذکر میشود این پروتزها میتوانند تا ۲۰ سال سالم باقی بمانند. در این مقاله قصد داریم درباره طول عمر پروتز زانو صحبت کنیم.
درباره طول عمر پروتز زانو
البته واضح است که سالم ماندن پروتزهای زانو به عوامل مختلفی بستگی داشته که در صورت رعایت این عوامل، پروتزها مدت زمان زیادی به صورت سالم در بدن افراد باقی میمانند. اما در صورتی که برخی موارد توسط بیماران رعایت نشوند، طول عمر پروتزها کاهش خواهند یافت.
از جمله عوامل تاثیر گذار بر افزایش طول عمر پروتزهای زانو میتوان به برند پروتز زانو، فعالیتها و سبک زندگی فرد و سن بیمار اشاره کرد. هر کدام از این موارد میتوانند به نحوی بر روی ماندگاری پروتز زانو تاثیر گذار باشند. برای مثال هرچه فرد در زندگی فعالیت بیشتری داشته باشد، اصطکاک و ساییدگی زانو افزایش یافته و پروتز زانو زودتر آسیب میبیند.
علاوه بر این موارد، مواردی نیز وجود دارند که سبب کاهش هرچه سریعتر ماندگاری پروتزها میشوند. از جمله این عوامل میتوان به عفونتها و بیماریها، شکستگی ساییدگی و… اشاره کرد. به بیان سادهتر اگر شما قصد داشته باشید طول عمر پروتز زانوی خود را افزایش دهید، لازم است به عوامل تاثیرگذار بر روی افزایش و کاهش طول عمر این پروتزها نهایت دقت و توجه را به عمل آورید.
ماندگاری و طول عمر پروتز زانو چقدر است؟
نظرهای متعددی در خصوص طول عمر پروتزهای زانو وجود دارد اما به طور معمول رایجترین این پروتزها در حدود ۲۰ سال عمر میکنند که این بسیار خوب است. طبق تحقیقات انجام شده در سالهای اخیر افراد متوجه شدهاند که در ۹۰ درصد از بیمارانی که از پروتز زانو استفاده کردهاند تا ۲۰ سال پس از عمل جراحی این پروتز همچنان به خوبی عمل میکند و سالم باقی مانده است.
البته به طور قطع اینگونه نخواهد بود که همه بیمارانی که پروتز زانو را انجام میدهند، پروتز داخل زانو آنها تا ۲۰ سال به خوبی در بدن آنها باقی بماند و کار کند. زیرا برخی از بیماران نیز وجود دارند که تنها با گذشت چند سال مفید پس از جراحی، مجبور به جراحی مجدد برای تعویض مفصل زانو و جایگذاری پروتز جدید هستند. بنابراین نمیتوان گفت که طول عمر پروتز زانو در تمامی افراد یکسان است و قطعاً شرایط مختلفی بر روی طول عمر آن تاثیر گذار خواهند بود.
البته جراحی جایگزینی نیز طبق تحقیقات صورت گرفته در ۵ سال اول به ندرت اتفاق میافتد. زیرا تنها دو درصد از افرادی که جراحیهای تعویض مفصل زانو را انجام دادهاند، مجبور میشوند در ۵ سال اولیه جراحی جایگزینی را انجام دهند. تا ۱۰ سال پس از جراحی تعویض کامل مفصل زانو نیز احتمال این که مجدداً مجبور به جراحی جایگزینی شوید، بسیار کم و در حدود ۶ درصد است.
عوامل موثر بر طول عمر پروتز زانو
از جمله عوامل موثر بر روی طول عمر پروتز زانو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
برند پروتز زانو
بدیهی و واضح است هر چه پروتزی که در زانوی افراد استفاده میشود دارای کیفیت بیشتری باشد، احتمال این که بیشتر در بدن افراد دوام آورده و باقی بماند، بسیار بیشتر خواهد بود. به همین منظور پیشنهاد میشود برای جراحی تعویض مفصل زانو از پروتزهایی با برندی عالی و با کیفیت استفاده کنید تا پس از گذشت مدت کوتاه مجبور به جراحی اصلاحی نشوید.
سبک زندگی و فعالیت های اصلی بیمار
پس از جراحی تعویض مفصل زانو لازم است در خصوص فعالیتها و سبک زندگی مناسب پس از انجام این جراحی اطلاعات کافی را به دست آورید. زیرا به احتمال زیاد برخی از فعالیتها برای افرادی که این جراحی را انجام دادهاند، مناسب نخواهند بود. این فعالیتها علاوه بر این که ممکن است برای شما دردناک یا دشوار باشند، میتوانند سبب وارد شدن فشار بیش از حد روی مفصل شده و احتمال انجام جراحی اصلاحی پس از گذشت مدتی کوتاه را افزایش دهند.
سن و وضعیت جسمانی بیمار
سن بیمار تاثیر به سزایی بر روی ماندگاری پروتز زانو دارد. به طوری که هر چه بیماران جوانتر باشند، مفصل زانوی جایگزین شده عمر بیشتری در بدن آنها خواهد داشت. البته لازم است این نکته را نیز در نظر بگیرید از آن جایی که جوانان فعالیت بیشتری نسبت به افراد کهنسال دارند، احتمال احتیاج جراحی اصلاحی جایگزینی زانو در افراد زیر ۵۰ سال بسیار بیشتر از سایر افراد است.
چه عواملی باعث کاهش طول عمر پروتز زانو می شود؟
عوامل تاثیر گذار بر کاهش ماندگاری طول عمر تعویض مفصل زانو به شرح زیر هستند:
عفونت و ابتلا به برخی بیماری ها
در برخی مواقع این امکان وجود دارد که در ایمپلنتهای بزرگ فلزی و پلاستیکی سطحی وجود داشته باشد که بستری مناسب برای رشد باکتریها را فراهم کند که در این صورت احتمالاً افراد مبتلا به عفونت و بیماری در پروتز زانوی خود خواهند شد. به وجود آمدن این چنین مشکلات سبب کاهش ماندگاری پروتز زانو میشوند.
فرسایش پروتز
فرسایش و شل شدن از جمله اصلیترین دلایل کاهش ماندگاری پروتز زانو هستند. زیرا در اثر اصطکاک سطوح مفصلی به یکدیگر ساییده شده و سطح ایمپلنت از بین خواهد رفت.
شکستگی و آسیب به پروتز زانو
پس از انجام پروتز زانو لازم است احتیاطهای کافی را به عمل آورید تا آسیبهایی به اطراف ایمپلنت زانوی شما وارد نشود. زیرا در صورت ورود ضربه یا آسیب به این نواحی احتمال رخ دادن شکستگی در اطراف ایمپلنت زانو وجود دارد که در این صورت در ثبات زانو اختلال ایجاد شده و میتواند باعث نیاز شما به جراحی ترمیمی یا اصلاحی شود.
حرکت و جابجایی پروتز زانو
ثبات و پایداری در افزایش طول عمر پروتز زانو بسیار موثر هستند. در برخی مواقع به سبب ضعیف شدن بافت نرم اطراف زانو، افراد ثبات و پایداری را در زانوی خود از دست داده و قادر به راه رفتن و ایستادن نخواهند بود. در صورت بروز این چنین مشکلات احتمال کاهش ماندگاری طول عمر زانو وجود دارد.
با چه اقداماتی می توان طول عمر پروتز زانو را افزایش داد؟
مراقبتهای بسیاری پس از جراحی تعویض مفصل زانو وجود دارند که با انجام آنها قادر خواهید بود طول عمر پروتز زانوی خود را افزایش دهید. برای مثال یک روز پس از انجام جراحی مفصل زانو لازم است بیمار را تشویق به راه رفتن کنید، در این صورت امکان بررسی میزان عملکرد مفصل زانو وجود خواهد داشت.
همچنین پیشنهاد میشود تعویض مفصل زانو پس از جراحی به صورت روزانه صورت بگیرد. به منظور تعویض پانسمان لازم است محل عمل با بتادین شستشو داده شده و از گاز استریل تمیز و سپس پانسمان استفاده شود. لازم است افرادی که پروتز زانو را انجام دادهاند، پس از گذشت مدت زمانی از فعالیتهای بسیار شدید یا آسیب زننده خودداری نمایند. زیرا فعالیتهایی که باعث افزایش اصطکاک و سایش مفاصل به یک دیگر شوند، طول عمر پروتز زانو را تا حد بسیار زیادی کاهش خواهند داد.
به علاوه همان طور که پیش از این نیز ذکر کردیم از انجام فعالیتهای خطرناکی که منجر به ورود آسیب به ناحیه اطراف پروتز زانو میشود، جداً خودداری نمایید. زیرا در صورت ورود آسیب به مفصل و شکستگی آن مجبور به عمل اصلاحی خواهید شد. بنابراین شما میتوانید به راحتی با خودداری کردن از انجام برخی از کارها به افزایش طول عمر پروتز زانوی خود کمک کنید.
سخن پایانی
اگر شما نیز از دست افرادی هستید که قصد انجام جراحی پروتز زانو را دارند احتمالاً ماندگاری این پروتزها برای شما بسیار مهم خواهند بود. در این مقاله شما را با عوامل تاثیر گذار بر روی کاهش و افزایش طول عمر این پروتزها آشنا کردیم.