در زندگی پر جنب و جوش امروزی، داشتن درد مزمن پا یا زانو می تواند بسیار آزاردهنده باشد. این درد محدودیت حرکتی ایجاد میکند و لذت بردن از فعالیت های روزمره را مختل میکند. اگر برای درمان آسیب های پا یا مچ پای خود به تزریق پلاسمای غنی از پلاکت یا پی آر پی زانو (PRP) متوسل شده اید، خبر خوشحال کننده ای برای شما داریم: بهبودی و رهایی از درد نزدیک تر از چیزیست که فکر میکنید! ما در این مقاله به پی آر پی زانو و نکات مهمی که در این باره باید بدانید، می پردازیم. در ادامه همراه ما باشید.
پی آر پی زانو چیست؟
پلاسمای غنی از پلاکت از دو بخش تشکیل شده است: پلاسما، که مایع خون است، و پلاکت ها، نوعی سلول خونی که نقش مهمی در ترمیم در سراسر بدن دارد. پلاکت ها بیشتر به دلیل توانایی لخته شدن شناخته می شوند، اما آنها همچنین حاوی فاکتورهای رشد هستند که می توانند تولید سلول را تحریک کرده و باعث بازسازی یا ترمیم بافت در ناحیه تحت درمان شوند.
در واقع، پلاسمای غنی از پلاکت تنها خونی است که حاوی پلاکت های بیشتری نسبت به حالت عادی است. برای ایجاد پلاسمای غنی از پلاکت، پزشکان نمونه خون را از بیمار گرفته و آن را در دستگاهی به نام سانتریفیوژ قرار می دهند که به سرعت نمونه را چرخانده و اجزای دیگر خون را از پلاکت ها جدا می کند و آنها را در داخل پلاسما متمرکز میکند.
کاربرد پی آر پی زانو (PRP) چیست؟
پلاکت های موجود در خون شما حاوی فاکتورهای رشد هستند. دانشمندان معتقدند که تزریق عوامل رشد PRP از خون خودتان به ناحیه آسیب دیده، با تولید سلول های جدید به ترمیم بافت ها کمک میکند. به این ترتیب، پی آر پی زانو می تواند به ترمیم آسیب های بافتی موجود در زانو کمک کند.
افراد مناسب برای پی آر پی زانو
بسیاری از افرادی که به دنبال درمان با پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) هستند، ورزشکاران یا افراد فعالی هستند که از یک آسیب شایع بافت نرم رنج می برند، یا افرادی که دچار آرتروز پیشرونده هستند. آنها ممکن است در ناحیه آسیب دیده درد و ناراحتی، آسیب یا تورم را تجربه کنند. از آنجایی که پی آر پی زانو بدون جراحی است، ورزشکاران می توانند بدون گذراندن هفته ها یا ماه ها در دوره نقاهت، به تمرینات خود بازگردند.
پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) یک روش درمانی نوین است که با پتانسیل بالقوه خود امیدهایی را برای بهبود سریعتر آسیب های ورزشی و مشکلات مفصلی ایجاد کرده است و در برخی موارد میتواند جایگزین جراحی تعویض مفصل زانو شود. اما، مهم است به یاد داشته باشیم که PRP برای همه افراد مناسب نیست و در برخی موارد ممکن است انتخاب درستی نباشد. در اینجا به برخی از شرایطی اشاره میکنیم که در آنها تزریق PRP توصیه نمی شود:
- آرتروز پیشرفته یا تخریب شدید مفصل: در مراحل انتهایی آرتروز، زمانی که مفصل به شدت تخریب شده است، PRP احتمالا تاثیر قابل توجهی در کاهش درد یا بهبود عملکرد نخواهد داشت.
- عفونت فعال یا بیماری متاستاتیک: وجود عفونت فعال یا بیماری متاستاتیک در بدن می تواند ریسک های تزریق PRP را افزایش دهد و توصیه نمی شود.
- اختلالات خون یا خونریزی: اگر از اختلالاتی که باعث خونریزی می شوند یا مصرف داروهای ضد انعقاد خون رنج می برید، احتمال خونریزی یا کبودی بعد از تزریق PRP بیشتر است و ممکن است برای شما مناسب نباشد.
- کم خونی: در صورت کم خونی شدید، بدن شما ممکن است به اندازه کافی پلاکت تولید نکند تا نتیجه مطلوب از تزریق پی آر پی زانو حاصل شود.
- بارداری: تزریق PRP در دوران بارداری توصیه نمی شود، زیرا اطلاعات کافی در مورد ایمنی این روش در این دوران وجود ندارد.
علاوه بر موارد بالا، اگر به محصولات گاوی حساسیت دارید، قبل از انجام PRP پزشک خود را مطلع کنید. برخی از پزشکان ممکن است از فرآورده های گاوی برای افزایش اثربخشی درمان استفاده کنند و آگاهی از حساسیت شما ضروری است.
آمادگی قبل از پی آر پی زانو
رعایت این دستورالعمل ها قبل از انجام پی آر پی زانو برای رسیدن به بهترین نتیجه کمک میکند.
سه هفته قبل:
- مصرف هرگونه داروی استروئیدی را قطع کنید.
یک هفته قبل:
- از مصرف ایبوپروفن، آسپرین یا داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) خودداری کنید.
- مصرف داروهای ضد انعقاد را قطع کنید.
- استفاده از هرگونه گیاه، مکمل یا ویتامینی با خاصیت رقیقکننده خون را متوقف کنید. در صورت نگرانی در مورد داروهای خاص یا مکمل هایی که مصرف میکنید، با پزشک خود مشورت کنید.
یک روز قبل:
- آب زیاد بنوشید، غذای خوب بخورید و خواب شبانه خوبی داشته باشید.
روز درمان:
- هیدراته بمانید و یک وعده غذایی کامل و مغذی بخورید.
مهم است که قبل از انجام PRP با پزشک خود صحبت کنید و در مورد هرگونه نگرانی یا سوالی که دارید، با او مشورت کنید. همچنین، پیروی دقیق از دستورالعمل های خاص پزشک شما برای شرایط سلامتی فردی شما، ضروری است.
مراحل انجام پی آر پی زانو (PRP)
مراحل انجام پی آر پی زانو به این صورت است که؛
- نمونهگیری خون: پزشک 1 تا چند لوله خون از شما میگیرد، مشابه آزمایش خون معمولی.
- سانتریفیوژ: نمونه خون شما در دستگاهی به نام سانتریفیوژ قرار میگیرد که به سرعت میچرخد. این چرخش باعث جداسازی اجزای مختلف خون از جمله پلاکت ها می شود.
- تمرکز پلاکت ها: سپس پلاکت های جدا شده غلیظ و غلظت آنها نسبت به حالت عادی 2 تا 8 برابر افزایش می یابد.
- آماده سازی محلول PRP: پلاکت های غلیظ شده با پلاسمای خون مخلوط می شوند تا محلول PRP ایجاد شود.
- تزریق: پزشک محلول PRP را مستقیماً به ناحیه آسیب دیده تزریق میکند. گاهی اوقات از سونوگرافی برای هدایت دقیق تر تزریق استفاده می شود.
ممنوعیتهای پی آر پی
دستورالعمل های مهم پس از انجام تزریق پی آر پی زانو:
- از قرار دادن یخ یا گرما روی محل تزریق به مدت ۷۲ ساعت بعد از عمل خودداری کنید.
- در چند روز اول بعد از عمل حمام آب گرم یا سونا نگیرید.
- مصرف هرگونه نوشیدنی الکلی را به مدت ۲ روز بعد از عمل قطع کنید.
- از حمام کردن به مدت ۲۴ ساعت بعد از عمل خودداری کنید.
- سیگار کشیدن را به طور کامل ترک کنید.
رعایت این دستورالعمل ها به بهبودی سریع تر و کاهش عوارض جانبی احتمالی پس از تزریق PRP کمک میکند.
نکات مهم در تزریق پی آر پی زانو (PRP)
قبل از تصمیمگیری برای انجام تزریق پی آر پی زانو، مهم است که با پزشک خود در مورد مزایا، خطرات و گزینه های درمانی دیگر مشورت کنید. نکات مهم قبل از تزریق پی آر پی زانو:
- اگر شرایط پزشکی خاصی دارید، مانند عفونت، بیماری های خودایمنی یا خونریزی های غیرقابل کنترل، حتما قبل از تزریق پی آر پی زانو به پزشک خود اطلاع دهید.
- از مصرف داروهای خاصی مانند آسپرین، ایبوپروفن یا داروهای ضد انعقاد خون حداقل یک هفته قبل از تزریق خودداری کنید.
- در روز تزریق، به طور کامل استراحت کنید و از انجام فعالیت های سنگین خودداری کنید.
نکات مهم بعد از تزریق پی آر پی زانو:
- در چند روز اول بعد از تزریق، از انجام فعالیت های سنگین که ممکن است ناحیه تحت درمان را تحت فشار قرار دهند، خودداری کنید.
- از قرار دادن یخ یا گرما روی محل تزریق به مدت 72 ساعت بعد از عمل خودداری کنید.
- در صورت مشاهده هرگونه قرمزی، تورم یا درد شدید، با پزشک خود تماس بگیرید.