پانسمان بعد از تعویض مفصل زانو در پیشگیری از عفونتهای پس از جراحی و تسریع روند بهبودی نقش بسیار مهمی دارد. از آنجایی که تعویض مفصل زانو به عنوان یک جراحی پیچیده به شمار میرود، مراقبت کردن از زخمها و تعویض به موقع پانسمان در محل جراحی اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت. بیماران باید به طور منظم و بر اساس دستورات پزشک نسبت به تعویض پانسمان زانوی خود اقدام کنند تا از تجمع هر نوع مایعات و عفونت در این ناحیه جلوگیری نمایند. به منظور آشنایی با نحوه عوض کردن پانسمان بعد از تعویض مفصل زانو و اصول و نکات مهم آن تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
نحوه تعویض پانسمان پس از عمل تعویض مفصل
تعویض پانسمان پس از جراحی تعویض مفصل زانو به دقت بالایی احتیاج دارد تا بیمار با مشکل خاصی مواجه نشود. به طور کلی مراحل تعویض پانسمان بعد از این عمل جراحی به شرح زیر است.
1. آماده کردن محیط و تجهیزات: در وهله اول دستهای خود را با آب و صابون به طور کامل شسته و با استفاده از حولهای تمیز خشک کنید. دستکش استریل پوشیده تا از انتقال انواع میکروب به زخم پیشگیری نمایید. تمام لوازم مورد نیاز خود همچون محلول ضدعفونی کننده، گاز استریل، چسب زخم، باند، قیچی و غیره را آماده کرده و در دسترس خود قرار دهید.
2. برداشتن پانسمان قبلی: پس از آماده کردن تجهیزات مورد نیاز نوبت به برداشتن پانسمان قبلی از روی زخم میرسد که باید آن را به آرامی انجام دهید. در صورتی که پانسمان به زخم چسبیده باشد، میتوانید با استفاده از آب استریل یا محلولهای ضدعفونی کننده پانسمان را مرطوب کرده و سپس کاملاً آرام آن را جدا کنید. پانسمان قدیمی را درون کیسهای پلاستیکی انداخته و آن را محکم ببندید.
3. ارزیابی زخم: زخم را از لحاظ علائم عفونت همچون بوی نامطبوع، ترشحات عفونی، قرمزی و تورم بررسی نمایید. اگر شاهد هر یک از این علائم بودید فوراً به پزشک خود اطلاع دهید، همچنین باید بخیهها را بررسی کنید که در جای خود محکم قرار گرفته باشند.
4. تمیز کردن زخم: به کمک محلولهای ضدعفونی کننده مانند نرمال سالین یا بتادین زخم و اطراف آن را تمیز کنید. برای پاک کردن زخم از گازهای استریل استفاده نمایید و دست خود را به صورت دایرهای از مرکز زخم به طرف خارج حرکت دهید.
5. قرار دادن پانسمان جدید: پس از تمیز کردن زخم باید روی زخم را با استفاده از یک گاز استریل تمیز بپوشانید. اطمینان حاصل نمایید که پانسمان کاملاً تمامی قسمتهای زخم را پوشش داده است. چسب زخم یا باند را اطراف زخم ببندید تا پانسمان در محل خود محکم شود.
6. تثبیت پانسمان: چسب زخم یا باند را به گونهای ببندید که به هیچ عنوان حرکت نکند و در عین حال نیز فشار بسیار زیادی را به زخم وارد نکند. برای تثبیت باند، چسب زخم مناسبی را انتخاب کنید و اطمینان حاصل نمایید که تمامی زخم پوشانده شده است.
چرا تعویض پانسمان بعد از جراحی تعویض مفصل زانو مهم است؟
پس از جراحی تعویض مفصل زانو محل زخم در برابر عفونت حساسیت بسیار بالایی دارد که ممکن است روند بهبودی بیمار را نیز پیچیدهتر کرده و حتی آن را به تاخیر بیندازد. تعویض صحیح پانسمان پس از این جراحی از آن جهت اهمیت بسیار بالایی دارد که موجب محافظت از زخم شده و آن را تمیز نگه میدارد و از همین رو بیمار به ندرت در معرض خطر ابتلا به عفونت بعد از جراحی تعویض مفصل زانو قرار میگیرد. در واقع پانسمان کردن موجب میشود که زخم با سرعت بسیار بالایی التیام یابد و بیمار هر چه زودتر بتواند به زندگی عادی خود بازگردد.
تعویض پانسمان چند بار باید انجام شود؟
معمولا بیمار پس از گذشت دو روز از جراحی از بیمارستان ترخیص میشود و لازم است که هر روز پانسمان خود را تعویض نماید. تعویض پانسمان باید تا یک هفته صورت گیرد، البته نیازی به پانسمانهای حجیم و بزرگ نیست. عوض کردن پانسمان بعد از تعویض مفصل زانو میتواند در منزل انجام شود که بدین منظور تنها کافیست روی زخم تکهای باند یا گاز را قرار داده و سپس باندپیچی نمایید. در هنگام تعویض پانسمان بیمار حق استفاده از لوسیونها و پمادهای آنتی بیوتیک را ندارد مگر در صورتی که پزشک تجویز کرده باشد.
بیمار پس از گذشت یک هفته از عمل جراحی باید جهت ویزیت به پزشک مراجعه کند تا پزشک بخیهها را جدا کند اگر روی برش زانو چسب بخیه استری وجود داشته باشد، بعد از گذشت ۷ الی ۱۰ روز پس از خیس شدن کم کم جدا خواهد شد. قبل از این مدت، نیازی به برداشتن چسبهای زخم استری نخواهد بود تا زمانی که خودشان شروع به جدا شدن کنند.
چه زمانی باید با پزشک تماس گرفت؟
همانطور که پیشتر نیز بیان نمودیم شما میتوانید تعویض پانسمان را خودتان در منزل انجام دهید، اما در صورتی که هر یک از علائم و نشانههای زیر را مشاهده نمودید باید حتماً با پزشک خود تماس بگیرید و مشاورههای لازم را دریافت نمایید.
- افزایش ناگهانی قرمزی، تورم یا گرما در محل جراحی که با بالا گرفتن پاها، کمپرسور سرد و استراحت برطرف نمیشود.
- ترشحات بیش از حد از محل زخم و ترشحاتی که بیشتر از ۷۲ ساعت طول بکشد.
- حساسیت و درد در ناحیه پا که با بالا گرفتن پا و استراحت نیز کاهش نیابد.
- تنگی نفس، تب، لرز، حالت تهوع و استفراغ، درد در قفسه سینه و سایر علائمی که برایتان نگرانکننده هستند.
- ایجاد تاول در اطراف زخم.
- هر نوع تغییر در حرکت مانند سفت شدن ماهیچهها، ضعف جدید و تغییر در حرکات معمولی بدن.
- دمای دهانی بالاتر از ۳۹ درجه سانتیگراد که بیشتر از ۱۲ ساعت طول بکشد و با مصرف ۲ قرص استامینوفن با فاصله ۶ ساعت و میل کردن مایعات نیز تسکین نیابد. مقدار مصرف روزانه قرص استامینوفن نباید از ۴ هزار میلیگرم در روز تجاوز کند.
- داشتن هر گونه نگرانی و سوال.
آیا بعد از عمل تعویض مفصل زانو میتوان دوش گرفت؟
معمولا بیماران ۲ روز بعد از عمل تعویض مفصل زانو مجاز به دوش گرفتن خواهند بود، اما نباید اجازه دهند که پانسمان زانو خیس شود. برای این که بیماران نگران خیس شدن پانسمان زانوی خود نباشند، میتوانند از پانسمانهای ضد آب استفاده کند. بهتر است تا ۲ هفته مراقب باشید که آب به زخم شما نرسد، اما در صورتی که آب به محل زخم برسد باید به آرامی آن را خشک کنید و پس از خشک کردن زخم، پانسمان را تعویض نمایید.
لازم به ذکر است که تا زمان بهبودی کامل زخم نباید در وان حمام کنید و از جکوزی و استخر نیز استفاده نکنید. در صورتی داشتن هر گونه سوال یا نگرانی در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید یا به کلینیک مراجعه کنید.
جمع بندی پانسمان بعد از تعویض مفصل زانو
پانسمان بعد از تعویض مفصل زانو نقش مهمی در پیشگیری از عفونت و افزایش سرعت روند بهبودی بیماران دارد. در صورتی که مهارت کافی جهت تعویض پانسمان را ندارید، بهتر است از یک پزشک متخصص کمک بگیرید. معمولا پزشک جراح بعد از عمل مفصل زانو توصیههای لازم را در خصوص نحوه تعویض پانسمان در اختیار بیماران قرار میدهد.
در صورت داشتن هر گونه سوال با پزشک خود مشورت کنید. دکتر بهزاد حنفی زاده متخصص ارتوپد و فوق تخصص زانو است. دکتر حنفی زاده با بهرهمندی از به روزترین دانش دنیا و با استفاده از پیشرفتهترین تجهیزات بهترین خدمات در زمینه درمان و تعویض مفصل زانو ارائه میدهد.