خونریزی و خطر لخته شدن خون یکی از عوارضی است که بعد از جراحی تعویض زانو مفصل زانو ممکن است ایجاد شود. لخته شدن خون بعد از هر جراحی بزرگی ممکن است ایجاد شود اما در بیمارانی که جراحی در قسمتهای مختلف پا مانند زانو و لگن انجام دادهاند بیشتر ایجاد میشود. در این مقاله به بررسی لخته شدن و خونریزی بعد از جراحی تعویض مفصل میپردازیم.
خونریزی بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
در طی برخی از جراحیها که با ایجاد برش روی پوست و بافت همراه است ،مانند جراحی تعویض مفصل زانو، ممکن است شدت خونریزی به حدی باشد که به بیمار خون تزریق شود و یا اینکه برای چند ماه قرص آهن برای بیمار تجویز شود. علاوه بر خونریزیهای خارجی، ممکن است خونریزی داخلی و لختهی خون در عروق ایجاد شود که در ادامهی مقاله به بررسی این موضوع میپردازیم.
لختهی خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو چگونه تشکیل میشود؟
زمانی که یک رگ آسیب میبیند و خونریزی آغاز میشود، سلولهای خونی با یکدیگر پیوند ایجاد میکنند تا خونریزی قطع شود. لختهی خون شامل سلولهای خون، پلاکتها و تعدادی از سلولهایی است که در فرآیند قطع خونریزی دخالت دارند. با اینکه لختههای خون برای توقف خونریزی در عروق مفید هستند اما زمانی که به جریان خون راه پیدا کنند میتوانند مشکلات و خطرات جدی را ایجاد نمایند.
در طی جراحی تعویض مفصل زانو نیز هنگام ایجاد برش برای تعویض مفصل، تعدادی از رگها آسیب میبینند در نتیجه احتمال تشکیل لختههای خون وجود دارد. با اینکه ورود لختهی خون به جریان خون یک عارضهی نادر است اما به دلیل عوارض بسیار خطرناک و کشندهای که ممکن است ایجاد نماید باید به این عارضه توجه بیشتری شود.
شیوع لخته شدن خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
چهار نفر از هر 10 نفری که جراحی تعویض مفصل زانو را انجام میدهند و داروهای مناسب جهت پیشگیری از لخته شدن خون دریافت نمیکنند ممکن است با خطر لخته شدن خون روبرو شوند.
داروهایی که برای پیشگیری به بیماران تجویز میشود به مدت حداق یک الی دو هفته باید مصرف شود. در واقع تا زمانی که بیماران بتوانند تحرک کافی داشته باشند مصرف داروهای پیشگیری کننده از تشکیل لختهی خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو ضروری است.
عوارض لخته شدن خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
لختههای خون که بعد از جراحی تعویض مفصل زانو ایجاد میشود ممکن است منجر به ایجاد شرایط خطرناک برای بیماران شود. این عوارض عبارتند از:
1: ترومبوز عروق ورید عمقی یا DVT
تشکیل لخته در ورید عمیق پا یک عارضهی جدی است که با تورم و درد در ساق، مچ، زانو همراه است.
2. آمبولی ریه
زمانی که لختهی خون از طریق سیاهرگها به سمت ریه حرکت کند میتواند منجر باعث انسداد جریان خون به سمت ریه و قلب شود. آمبولی ریه یک عارضهی بسیار خطرناک است که در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع میتواند باعث مرگ شود.
3. کند کردن روند بهبودی
علائم هشدار دهنده لخته شدن خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
در طی دوران نقاهت بعد از جراحی تعویض مفصل زانو باید نسبت به علائم هشدار دهندهای که نشانهی لخته شدن خون است آگاهی داشته باشید. این علائم عبارتند از:
علائم ترومبوز عروق ورید عمقی
- احساس درد در ساق پا (این درد معمولاُ در اطراف محل برش نیست و با دردی که پس از جراحی در محل برش و بخیهها حس میکنید متفاوت است)
- حساسیت و یا قرمز شدن در اطراف زانو
- تورم و التهاب در ساق پا، مچ پا و یا زانو
علائم آمبولی ریه
- تنگی نفس که به صورت ناگهانی بروز پیدا میکند.
- درد در ناحیه قفسه سینه به خصوص در هنگام نفس کشیدن
در صورت بروز عوارضی که ذکر کردیم در اولین فرصت به اورژانس مراجعه کنید و یا با جراح خود تماس بگیرید.
پیشگیری از خطر لخته شدن خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
برای جلوگیری از احتمال لخته شدن خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو باید از همان روز اول به دستورالعملهایی که جراح به شما ارائه میدهد توجه نمائید. برخی از روشهای پیشگیری از تشکیل لختهی خون که ممکن است به شما پیشنهاد شود عبارت است از:
- هر زمانی که توانستید پاهای خود را کمی از روی تخت بلند کنید. این عمل از لخته شدن خون در عروق پا جلوگیری مینماید.
- جورابهای ساق بلند کشی بپوشید.
- زمانی که شدت درد کاهش یافت قدم زدنهای کوتاه در اتاق را شروع کنید.
- داروهای رقیق کنندهی خون که از تشکیل لخته جلوگیری مینمایند را طبق دستورالعملی که پزشک به شما ارائه کرده است مصرف نمائيد. داروها را بدون مشورت با جراح قطع نکنید و دورهی درمان را کامل نمائید.
خلاصه
تشکیل لختهی خون پس از جراحی تعویض مفصل زانو یکی از عوارضی است که در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع میتواند منجر به خطرات جدی و حتی کشنده شود.
به دلیل اینکه تشکیل لختهی خون در برخی موارد هیچ گونه علائمی ایجاد نمیکند، توصیه میشود بیماران در طی دوران نقاهت روشهای پیشگیری از تشکیل لخته خون را اجرا نمایند.
در این مقاله به تعدادی از علائم، عوارض و راههای پیشگیری از تشکیل لختهی خون بعد از جراحی تعویض مفصل زانو اشاره شد.