جراحی زانو ضربدری برای رفع و اصلاح کجی و ناهنجاری زانو انجام می شود. زانوی ضربدری یا زانوی X، وضعیتی است که باعث می شود وقتی بیمار در حالت ایستاده قرار دارد، زانوها با هم تماس داشته اما مچ پا ها از هم دور باشند. این ناهنجاری اغلب در کودکان خردسال آشکار تر بوده و می تواند برای والدینی که اطلاعات کمی در این مورد دارند، نگران کننده باشند. در این مقاله قرار است درباره جراحی زانوی ضربدری به طور جامع صحبت کنیم.
زانوی ضربدری چیست؟
زانوی ضربدری این بیماری بیشتر در کودکان دیده می شود و معمولاً کودکان 3 تا 6 ساله را مبتلا می کند. در اکثر کودکان خردسال، این وضعیت به طور طبیعی تا سن 7 سالگی اصلاح می شود. در موارد نادر، ژنو والگوم ممکن است تا نوجوانی ادامه یابد. در موارد دیگر، کودکان بزرگتر یا بزرگسالان ممکن است در نتیجه یک بیماری یا شرایط زمینه ای به آن مبتلا شوند.
در مواردی که به خودی خود برطرف نمیشود یا ژنو والگوم در مراحل بعدی زندگی ایجاد میشود، ممکن است فرد نیاز به درمان رسمی داشته باشد. در بیشتر مواقع نمی توان از ژنو والگوم پیشگیری کرد. با این حال، گزینه های درمانی مختلفی در دسترس است که ممکن است به کاهش برخی از علائم کمک کند. اگر پزشک بتواند علت را شناسایی و درمان کند، ممکن است از زانویی که به دلیل یک بیماری زمینهای ایجاد میشود، جلوگیری کرد.
جراحی زانوی ضربدری در چه صورت لازم است؟
جراحی معمولاً اولین انتخاب درمانی برای یک فرد مبتلا به ژنو والگوم نیست. جراحی معمولاً برای زانوهای شدید و مواردی که ورزش، کشش و کاهش وزن درد را تسکین نمیدهد، اختصاص دارد.
در موارد نادر، پزشک ممکن است تعویض زانو را توصیه کند. در این حالت، یک زانوی مصنوعی که به درستی تراز شده باشد، ژنو والگوم را برطرف می کند.
جراحی زانو ضربدری چگونه انجام می شود؟
برای کودکان، پزشکان از روشی به نام جراحی رشد هدایت شده استفاده می کنند. یک جراح یک قطعه فلز کوچک را وارد زانو می کند. این صفحه فلزی به رشد استخوان در جهت صحیح کمک می کند. هنگامی که استخوان به درستی تراز شد، جراحی بیشتری برای برداشتن صفحه فلزی انجام می شود.
بزرگسالان و نوجوانان مسن نیز ممکن است استئوتومی داشته باشند. شبیه به جراحی رشد هدایت شده، استئوتومی شامل یک جراح است که یک صفحه فلزی کوچک را در زانو قرار می دهد. این صفحه به عنوان یک بریس دائمی برای نگه داشتن زانو در راستای درست استفاده می شود.
روش های جراحی زانو ضربدری
در مواقعی که نمیتوان تنها با استفاده از دارو، مشکل زانوی ضربدری را برطرف نمود، روش های جراحی مورد استفاده قرار میگیرند. با توجه به شدت و وضعیت ناهنجاری در بیمار و همچنین با در نظر گرفتن شرایط سنی، جراح زانو می تواند روش های زیر را انجام دهد:
جراحی اصلاح رشد
همانطور که به آن اشاره شد، این روش برای کودکان انجام می شود. در این روش با قرار دادن صفحه های فلزی کوچک در زانو، استخوان ها برای رشد در جهت صحیح، هدایت می شوند. بعد از تکمیل فرآیند رشد، این صفحه ها از داخل زانو برداشته می شوند.
جراحی استئوتومی Distal Femoral Osteotomy
جراحی شامل ایجاد بریدگی در استخوان ران درست بالای زانو برای تغییر شکل استخوان و تنظیم مجدد کل اندام است. این جراحی استخوانی با یک صفحه محکم و پیچ هایی که در عمق پوست و ماهیچه قرار می گیرد تثبیت می شود. بیماران حدود دو شب پس از جراحی در بیمارستان بستری می شوند. توانبخشی بلافاصله با تحمل وزن جزئی و تمرینات دامنه حرکتی شروع می شود و برای چند هفته ادامه می یابد.
هنگامی که بزرگی تغییر شکل ناقص زانو زیاد است (بالاتر از 12 درجه)، بیمار معمولاً به استئوتومی استخوان ران و درشت نی نیاز دارد. استئوتومی دیستال فمورال همان است که در بالا توضیح داده شد. استئوتومی تیبیا قسمتی از والگوس را که از ساق پا منشا می گیرد اصلاح می کند. گاهی اوقات این استئوتومی با یک صفحه و پیچ هایی مشابه DFO ثابت می شود. در موارد دیگر استئوتومی تیبیا با یک ناخن داخل مدولاری ثابت می شود. این تصمیم بر اساس برنامه ریزی دقیق قبل از عمل و تجزیه و تحلیل شکل استخوان ها گرفته می شود.
همانند DFO، بیمارانی که تحت عمل جراحی استخوان ران و تیبیا قرار میگیرند، حدود دو شب پس از جراحی در بیمارستان بستری میشوند. توانبخشی بلافاصله با تحمل وزن جزئی و تمرینات دامنه حرکتی شروع می شود و برای چند هفته ادامه می یابد. زمان بهبودی با این جراحی ترکیبی تغییر نمی کند.
تفاوت استئوتومی فمورال و تیبیال در محل انجام آن ها است. استئوتومی تیبیا برروی استخوان ساق و درشت نی زیر زانو و استئوتومی فمورال، در بالای زانو و روی استخوان ران انجام می شوند.