جراحی تعویض مفصل نیمه زانو تنها به تعویض بخش آسیب دیده مفصل زانو میپردازد و رباطها و بخش سالم غضروف را حفظ میکند. نواحی آسیب دیده با ایمپلنتهای مصنوعی جایگزین میگردد. از مزیتهای جراحی تعویض مفصل نیمه زانو در مقایسه جراحی تعویض کامل مفصل زانو، دوره نقاهت کوتاهتر و دامنه حرکتی بیشتر زانو است. این جراحی گزینه مناسب برای افرادی است که سبک زندگی فعالی دارند.
جراحی تعویض مفصل نیمه زانو
عمل تعویض مفصل نیمه زانو (Unicompartmental Knee Arthroplasty) یک گزینه مناسب برای آسیبهای وارد شده تنها در یک بخش زانو است. درمان آرتریت زانو زمانی که تنها یک قسمت از آن (بیشتر بخش داخلی) را درگیر کرده است، با کمک این روش امکان پذیر است. طی این روش بافت آسیب دیده مفصل حذف گشته و جایگزین آن از ایمپلنتهای مصنوعی که پروتز نامیده میشوند، استفاده میشود.
کاندیدای جراحی تعویض مفصل نیمه زانو
انتخاب کاندیدای مناسب برای تعویض مفصل نیمه زانو، بخش مهمی از روند درمان را شامل میشود و در نتیجه حاصل از جراحی و میزان رضایت بیماران نقش مهمی دارد. این امر با بررسی دقیق شرایط پزشکی بیمار و انجام تشخیصهای تکمیلی قابل اجرا است.
- این روش اغلب برای بیماران مبتلا به آرتریت که تنها بخشی از زانو را درگیر کرده است مورد استفاده قرار میگیرد.
- کاندیدای مناسب این تکنیک نباید مبتلا به چاقی (BMI بیشتر از 40) باشد.
- کاندیدای مناسب این نوع از جراحی مفصل، باید رباطهای سالمی داشته باشد.
- بیمارانی که سفتی مشخص در زانو دارند یا کسانی که بدشکلی زاویه ای قابل توجهی در زانوی خود دارند، کاندیدای مناسبی برای جراحی تعویض مفصل نیمه زانو نیستند.
- کاندیدای مناسب نباید مبتلا به آرتریت روماتوئید باشد، چرا که این بیماری التهابی اغلب کل مفصل را درگیر میسازد.
- افرادی که دامنه حرکتی خوبی در زانو دارند و سبک زندگی فعال دارند گزینه مناسب برای این روش جراحی هستند.
مراحل جراحی تعویض مفصل نیمه زانو
بعد از بررسی دقیق شرایط بیمار کاندیدای مناسب جراحی تعویض مفصل نیمه زانو انتخاب میگردد. قبل از شروع جراحی از بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی یا اپیدورال استفاده میشود. جراح یک برش کوچک حدود 3 تا 5 اینچ در قسمت جلویی زانوی بیمار ایجاد میکند.
در ادامه با جا به جا کردن قسمت نگهدارنده به بافت آسیب دیده مفصل زانو دسترسی پیدا خواهد کرد. استخوان و بافت آسیب دیده جدا گشته و محل اتصال ایمپلنت آماده میشود. پروتزها با کمک سیمان ارتوپدی در محل خود متصل میشوند و در پایان زخم بسته میشود. بعد از این که جراحی پایان یافت، بیمار را به بخش ریکاوری منتقل میکنند تا شرایط او را ارزیابی و تحت نظر داشته باشند.
مزایای عمل تعویض مفصل نیمه زانو
از مهمترین فواید و مزایای جراحی تعویض مفصل نیمه زانو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. بهبودی و توانبخشی سریعتر: دوره بهبودی و توانبخشی تعویض مفصل جزئی زانو سریعتر از تکنیک جراحی کامل مفصل است. این امر سبب بازگشت سریعتر فرد به روند عادی زندگی و دریافت سریعتر نتایج عمل میگردد. بسیاری از بیماران قادرند در روز بعد از عمل راه بروند و بعد از چند هفته به فعالیتهای معمول خود بپردازند.
2. درد کمتر از تعویض کامل مفصل: درد و ناراحتی بعد از جراحی تعویض مفصل نیمه زانو کمتر از تعویض کامل مفصل زانو است.
3. برش جراحی کوچکتر: طی روند جراحی مفصل جزئی برش کوچکتری نسبت به جراحی کامل ایجاد میشود. این امر سبب باقی ماندن اسکار کوچکتر میگردد.
4. عوارض کمتر: از دیگر مزایای این تکنیک جراحی، خطر کمتر بروز عوارضی مانند لخته شدن خون، خونریزی و عفونت است. علاوه بر این بیمارانی که تحت این جراحی قرار میگیرند سریعتر از بیمارستان مرخص میشوند، در نتیجه کمتر در معرض عوارض بیمارستانی قرار داند.
5. از دست دادن خون کمتر: با توجه به پیچیدگی کمتر جراحی بیمار خون کمتری از دست میدهد.
6. کم تهاجمیتر از جراحی کامل مفصل زانو: جراحی تعویض مفصل نیمه زانو در مقایسه با جراحی کامل مفصل زانو، کم تهاجمیتر است. طی این روش تنها بخشی از زانو تعویض میشود و به بافتهای اطراف آسیب کمتری وارد میگردد.
7. بستری کوتاهتر در بیمارستان: مدت زمان بستری کوتاهتر و مرخص شدن سریعتر بیمار، از دیگر مزیتهای این روش تعویض مفصل است.
8. دامنه حرکتی بهتر: با توجه به این که در این تکنیک جراحی، فرم و ساختار طبیعی زانو بیشتر حفظ میگردد، دامنه حرکتی بهتری نیز نسبت به تعویض کامل مفصل دارد.
9. حرکت طبیعی زانو: بیمارانی که تحت تعویض مفصل نیمه زانو قرار گرفتهاند، اغلب گزارش میکنند که حرکت زانویشان بیشتر شبیه به زانوی طبیعی است.
معایب تعویض مفصل نیمه زانو
جراحی تعویض مفصل نیمه زانو نیز مانند هر تکنیک جراحی دیگر ممکن است برخی عوارض بالقوه و معایب را در پی داشته باشد. از معایب و عوارض احتمالی این روش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
عفونت: عفونت ممکن است در محل برش و زخمها و یا در اطراف پروتزها ایجاد گردد. علایمی مانند قرمزی، تورم، گرمی و درد که ممکن است با تب نیز همراه باشند هشدار دهنده بروز عفونت است. مصرف دقیق آنتی بیوتیک در کنترل این عارضه موثر است.
لخته شدن خون: تشکیل لخته خون در پاها و حرکت آن به سمت ریه میتواند سبب آمبولی ریه باشد. این عارضه که بسیار خطرناک است با برخی مراقبتها مانند راه رفتن پس از جراحی و اجتناب از بیتحرکی، مصرف داروهای رقیق کننده خون و استفاده از زانوبندهای طبی قابل پیشگیری است.
آسیب به اعصاب و عروق خونی: آسیب به اعصاب و عروق خونی اطراف محل جراحی از دیگر معایب احتمالی این روش است که با علایمی مانند بی حسی، ضعف و یا احساس غیر طبیعی در پاها مشخص میشود.
شل شدن ایمپلنت: به مرور زمان ممکن است ایمپلنتهای مورد استفاده در جراحی تعویض مفصل نیمه زانو شل شود و درد و بیثباتی زانو را در پی داشته باشد.
فرسودگی: فرسودگی پروتزها به خصوص در افرادی که فعالیت زیادی دارند میتواند درد و کاهش عملکرد زانو را سبب شود. با معاینات منظم پزشک و بررسی وضعیت پروتزها و پیروی از توصیههای پزشک شامل نوع فعالیتهای مجاز میتوان دوام و ماندگاری آنها را افزایش داد.
نتیجه گیری
جراحی تعویض مفصل نیمه زانو روشی کم تهاجمیتر در مقایسه با تعویض کامل مفصل است و عوارض کمتری را به دنبال دارد. با انتخاب کاندیدای مناسب برای این جراحی میتوان از مزایای آن بهرهمند شد. دامنه حرکتی بیشتر و حرکات طبیعیتر زانو از مهمترین مزیتهای این روش است.
دکتر بهزاد حنفیزاده، متخصص ارتوپدی، جراح و فوق تخصص زانو هستند. ایشان با تجربه و تخصص خود در زمینه مشکلات زانو، قادرند به بیماران در بهبود کیفیت زندگی و کاهش دردهای مرتبط با زانو کمک کنند. میتوانید برای دریافت خدماتی از جمله تشخیص و درمان آسیبهای زانو، جراحی آرتروسکوپی، تعویض مفصل زانو و برنامههای توانبخشی با ایشان در ارتباط باشید.